به گزارش سلامت نیوز به نقل از سازندگی، در روزهای اخیر درحالی که شهروندان در شهرهای مختلف ایران با قطعی مکرر برق در میانه موج بیسابقه گرمای تابستان دستوپنج نرم میکنند، مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، در پاسخ به انتقادها از وضعیت خاموشیها، خطاب به خبرنگاران گفته: «در مورد وضعیت برق ابتدا باید دید چند نقطه از تأسیسات برق را مورد اصابت قرار دادهاند سپس در مورد آن سوال کنید».
آمارهای ارائه شده از سوی مدیران ارشد صنعت برق ایران، ابعاد تخریب زیرساختهای انرژی در جریان حملات اخیر را بسیار عمیقتر از گمانهزنیهای اولیه نشان میدهد. به گفته محمد اللهداد، مدیرعامل شرکت توانیر، این حملات منجر به کاهش مستقیم حدود ۴۲۰۰ مگاوات از توان تولید و توزیع شبکه برق کشور شده است. او فاش کرد که بیش از ۲ هزار نقطه از شبکه توزیع و انتقال برق در سراسر کشور دچار آسیبدیدگی جدی شدهاند.
براساس برآوردهای اولیه توانیر، حجم خسارتهای مستقیم وارد شده به تجهیزات و پستهای برق از مرز ۶۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. این حجم از تخریب فیزیکی در کنار فرسودگی تجهیزات ناشی از گرمای شدید هوا که راندمان نیروگاهها را به شکل طبیعی کاهش میدهد، تابآوری شبکه برق ایران را در بحرانیترین وضعیت خود در سالهای اخیر قرار داده است.
تهران؛ ۵۰ درصد ضربات بر مرکز ثقل سیاسی کشور
جزئیات جغرافیایی حملات نشان میدهد که استان تهران بهعنوان مرکز ثقل سیاسی و پرجمعیتترین منطقه کشور، هدف اصلی این حملات بوده است.
کامبیز ناظریان، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ، تأیید کرد که حدود نیمی از حملات (۵۰ درصد) در جنگ ۴۰ روزه به زیرساختهای صنعت برق در استان تهران متمرکز بوده است. یکی از نمونههای بارز این وضعیت، حمله به یکی از پستهای اصلی برق در شرق تهران بود که به خاموشی ناگهانی و گسترده برای حدود نیم میلیون مشترک (بیش از ۵۰۰ هزار خانوار و واحد تجاری) منجر شد. اگرچه نیروهای عملیاتی توانستند با اجرای سناریوهای اضطراری، جریان برق را در کمتر از دو ساعت به حالت عادی برگردانند و برق ۱۳ بیمارستان حیاتی منطقه را احیا کنند اما وقوع چنین حوادثی نشاندهنده شکنندگی شدید امنیت شهری در پایتخت است. مقامات برقی تهران با اشاره به معاهدات بینالمللی ازجمله کنوانسیون ژنو و قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل تأکید دارند که حمله به تأسیسات برق بهعنوان یک زیرساخت غیرنظامی، مصداق بارز نقض قوانین بینالمللی است؛ با این حال این زیرساختها بدون ملاحظه هدف قرار گرفتهاند.
تبعات اجتماعی و فرسایش روانی جامعه
خاموشیهای مداوم در میانه تابستان، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی عمیقی را بر جامعه مدنی ایران تحمیل کرده است. شرکت توزیع برق تهران بزرگ اعلام کرده که تنها در این مدت به بیش از ۴۰۰ هزار تماس و شکایت مردمی پاسخ داده است؛ رقمی که حجم بالای نارضایتی و اضطراب شهروندان را بازتاب میدهد. قطع ناگهانی برق علاوه بر اخلال در زندگی روزمره و به خطر انداختن سلامت بیماران در منازل، کسبوکارهای خرد و زنجیرههای توزیع را به شدت متأثر کرده است.
تلاشهای دولت برای مدیریت این بحران عمدتاً بر استفاده از سامانههای هوشمند، ارسال بیش از ۱.۷ میلیون پیامک پیشآگاهی به مشترکان و اتکا به کار شبانهروزی بیش از ۵ هزار نیروی فنی متمرکز بوده است. با اینحال، مسئولان همچنان عبور کمچالش از این وضعیت را منوط به «همدلی و همراهی مردم در مدیریت مصرف» میدانند.
چشمانداز پساجنگ؛ چالش تأمین مالی و اولویت بازسازی
ابعاد تخریب صنعت انرژی ایران فراتر از بخش برق است. درحالی که سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس، خسارتهای زیستمحیطی اولیه ناشی از آسیب به واحدهای پتروشیمی و تجهیزات پایش را ۲۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده، کارشناسان معتقدند، خسارتهای واقعی اقتصادی (شامل توقف تولید و اختلال صادرات) بسیار فراتر از این ارقام است. در شرایطی که گمانهزنیها درباره تشکیل یک «صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی» برای دوره پساجنگ مطرح شده، بحثهای داغی در میان بهارستاننشینان و فعالان اقتصادی درباره نحوه اولویتبندی این منابع احتمالی در جریان است. رضا سپهوند، عضو هیأترئیسه کمیسیون انرژی مجلس در این رابطه میگوید: «نخستین اولویت صنعت نفت، پتروشیمی و برق کشور باید بازگرداندن ظرفیتهای از دسترفته، نوسازی زیرساختهای آسیب دیده و افزایش تابآوری تأسیسات انرژی باشد. تجربه کشورهای درگیر جنگ نشان میدهد، بازسازی موفق زمانی اتفاق میافتد که ابتدا زیرساختهای حیاتی احیا شوند سپس پروژههای توسعهای در دستورکار قرار گیرند».

نظر شما